Hoe heilige woede kan helen
Door Katrien Debevere
Gepubliceerd op 26 juni 2025
Mijn baarmoeder heeft lang gezwegen. Maar wie écht luistert, weet dat ze spreekt. Met subtiele signalen. Met pijn. Met geheugen. En met waarheid.
Lange tijd was er alleen plaats voor het rouwen, het overleven, het dragen van verlies. De focus lag op de emotionele, mentale en spirituele lagen van mijn proces. Maar stilaan vroeg ook het fysieke lichaam aandacht. Mijn lichaam, mijn baarmoeder, had iets te vertellen.
Een bezoek aan een osteopaat — eentje die klassieke kennis combineert met een holistische visie — bracht ruimte. Een fysieke blokkade werd gevoeld. Geen diagnose op papier, maar erkenning: er is iets. Wat een verademing om niet afgedaan te worden als overgevoelig. Niet gelabeld te worden als hysterisch. Hysteria, een term die ooit gebruikt werd om vrouwen het zwijgen op te leggen, ontsnapte hier net aan de herhaling.
En toen kwam de vraag:
“Kan het zijn dat er iets gebeurde bij je bevalling?”
Alsof een vergeten hoofdstuk zich weer opende. Alsof mijn lichaam, al die tijd, aan het wachten was tot dit stuk eindelijk aandacht kreeg.
De bevalling als voetnoot
In de context van perinataal verlies wordt de bevalling vaak behandeld als een technische tussenstap. Een noodzakelijk kwaad op weg naar afscheid. De focus ligt op het verlies, het verdriet, het kind. Maar waar blijft het verhaal van het lichaam? Waar blijft het krijgersverhaal van de vrouw?
Mijn eigen bevalling werd stilgezwegen. Niet omdat ik het vergeten was. Integendeel. Ik herinner me elk detail. Elke tinteling. Elke grens die werd overschreden. Maar mijn verhaal werd al ingekapseld vóór het gedeeld kon worden. Eén zinnetje bij een eerste controle na de bevalling – doordrenkt van goedbedoelde afstandelijkheid – legde de sluier van schaamte over mijn ervaring.
De sluier van schaamte
Schaamte is een krachtig wapen. Het smoort stemmen. Het fluistert: “Overdrijf je niet?” Het maakt vrouwen stil waar ze net zouden mogen spreken. Want zodra emoties zich tonen — verdriet, kwaadheid, paniek — staat het etiket ‘hysterie’ alweer klaar.
Ik heb me lang geschaamd om de kwaadheid die soms opkwam als ik aan mijn bevalling dacht. Maar kwaadheid is geen ziekte. Kwaadheid is geen zwakte. Kwaadheid is wijsheid. Ze toont waar grenzen werden overschreden. Ze is de beschermer van integriteit.
Mijn krijgersverhaal
Mijn bevalling gebeurde in een context die zogezegd sereen en ondersteunend zou zijn. Er werd gepraat over veiligheid, over rust, over het vermijden van onnodige prikkels. Maar de praktijk… die was anders.
Vergeten verdoving. Onbegrip. Onprofessioneel gedrag. Een gevoel van alleen zijn op een moment waarop je alles bent: rauw, open, kwetsbaar, krachtig. En het allerergste: niet geloofd worden. Niet gehoord. Niet erkend.
Wat doet meer pijn?
De ingreep of het ongeloof?
De naald of de stilte die volgt op je roep om hulp?
Het litteken dat niet op scans verschijnt
Het litteken in mijn baarmoeder is misschien deels fysiek. Maar het diepste litteken zit in de ervaring om als vrouw, op het meest grensverleggende moment van je leven, niet geloofd te worden. Om gezien te worden als lastig, dramatisch, overgevoelig.
Om emotie te moeten onderdrukken omdat het anders niet professioneel zou zijn.
Om je waarheid op te slorpen omdat de omgeving hem niet kon dragen.
Dat litteken, dat voel ik. En dat litteken vraagt om heling.
Veiligheid in de heiligheid
Zolang de baarmoeder gereduceerd wordt tot een functionele machine – een plek van productie in plaats van creatie – zal er woede zijn. En terecht. Want woede is niet onze vijand. Ze wijst ons de weg terug naar waarheid. Naar grenzen. Naar integriteit.
Onze dochters verdienen beter. Ze verdienen een ruimte waar de baarmoeder heilig is. Waar de vrouw in haar volledige emotionele waarheid mag bestaan. Waar luisteren belangrijker is dan controleren. Waar zachtheid de maatstaf is, niet efficiëntie.
Heilige woede
Oh, heilige woede.
Je brandt.
Maar je zuivert.
Jij was nodig om dit vergeten stukje van mijn verhaal tot leven te wekken. Om mijn stem terug te vinden. Om mijn waarheid te eren.
Ik draag jou niet langer als last, maar als gids.
Voor mij. Voor mijn voormoeders. Voor onze dochters.
Voor elke vrouw die opnieuw veiligheid wil voelen
— in haar heiligheid.
